Een solar cell onder water klinkt als een oplossing voor een probleem dat nauwelijks bestaat, maar onderzoekers uit China laten zien dat het technisch wel kan. Hun perovskietcel is afgestemd op licht dat enkele meters diep in zee overblijft en presteerde in tests opvallend goed, met een efficiëntie van ongeveer 35 procent onder gesimuleerd oceaanlicht.

Meer technologienieuws vind je op de TostieTech Tech-nieuwspagina.
Perovskiet als solar cell onder water
Het onderzoek, uitgevoerd onder leiding van Simin Ma van Yunnan University en gepubliceerd in Joule, draait niet om silicium maar om perovskiet. Dat materiaal staat bekend om hoge efficiëntie en veel ontwerpvrijheid, maar ook om een kwetsbare structuur die snel achteruit kan gaan zodra vocht of andere omgevingsinvloeden toeslaan.
Juist dat laatste maakt de toepassing onder water op het eerste gezicht vreemd. Toch is perovskiet ook goed af te stemmen op specifieke golflengtes. Dat is relevant, omdat water een groot deel van het zonnespectrum wegfiltert. Siliconen panelen benutten vooral licht dat in ondiep water al snel verdwijnt, terwijl perovskietcellen aangepast kunnen worden aan het blauwe licht dat dieper nog aanwezig is. Volgens de onderzoekers was die spectrale afstemming technisch geen groot obstakel; de uitdaging zat vooral in de levensduur.
Welke aanpassing de cel bruikbaar maakt
De sleutel bleek een additief te zijn: polyhexamethylene guanidine hydrochloride. Dat middel helpt op meerdere fronten tegelijk. Het vormt een waterafstotende laag rond het materiaal en grijpt daarnaast in op de kristalstructuur van de perovskiet, waardoor grotere kristallen ontstaan en ionen minder gemakkelijk door het rooster bewegen.
Die combinatie beperkt bekende degradatiemechanismen van perovskietcellen en verbetert tegelijk de opbrengst. In laboratoriumtests, waarbij het invallende licht werd gefilterd om een diepte van ongeveer 10 meter na te bootsen, haalde de cel volgens de onderzoekers een conversie van circa 35 procent. Ter vergelijking: siliciumzonnepanelen zitten vaak rond de 20 procent, al is die vergelijking niet één-op-één, omdat de lichtomstandigheden onder water totaal anders zijn.
Test in zeewater en op zee
De onderzoekers bouwden vervolgens een complete solar cell onder water in de vorm van een kleine panelopstelling met beschermende lagen. Die werd ongeveer 40 dagen ondergedompeld in zeewater en behield daarna nog 99,6 procent van de oorspronkelijke efficiëntie. Op basis van die meting schatten de auteurs dat de cel in zee ongeveer 5,5 jaar nodig zou hebben om terug te vallen tot 80 procent van zijn beginefficiëntie, het gebruikelijke criterium voor de nuttige levensduur.
Daarnaast testte het team een paneel in de Zuid-Chinese Zee, bevestigd aan een kleine onderwatervoertuigdat op vaste diepte kon blijven. Daarmee werden coin-cellbatterijen opgeladen op 2, 6 en 10 meter diepte. Op 2 meter was de opbrengst wisselender door de invloed van golven op het zonlicht aan het oppervlak. Op grotere diepte werd het licht diffuser en dus stabieler, maar ook zwakker. Op 10 meter produceerde het paneel iets minder dan een kwart van de energie die het op 2 meter leverde.
Waar zo’n solar cell onder water voor kan dienen
De onderzoekers zien toepassingen in autonome maritieme energiesystemen en ondergedompelde IoT-infrastructuur, zoals sensoren en onbemande onderwatervoertuigen. Dat zijn systemen die vaak korte of beperkte energiebronnen hebben en baat kunnen hebben bij lokale stroomopwekking.
Wel blijft er een harde grens: hoe dieper je gaat, hoe minder licht beschikbaar is. De nieuwe solar cell onder water is dus geen oplossing voor de diepe oceaan, maar wel een aanwijzing dat zonne-energie in de bovenste lagen van water technisch bruikbaar kan worden gemaakt. Dat maakt de stap vooral interessant voor nichetoepassingen waar bekabeling of batterijvervanging lastig is.
TostieTech duiding
De technische winst van dit onderzoek zit niet in een volledig nieuw natuurkundig principe, maar in een slimme combinatie van materiaalkeuze, spectrale afstemming en levensduurverlenging. Dat is belangrijk, omdat perovskietcellen vaak worden beoordeeld op efficiëntie alleen, terwijl duurzaamheid in de praktijk minstens zo bepalend is.
De resultaten zijn ook opvallend omdat ze het omgekeerde laten zien van wat je bij water normaal zou verwachten: niet alleen schade door vocht, maar juist een omgeving waarin lagere temperaturen en minder lichtstress de levensduur kunnen helpen. Tegelijkertijd blijft de toepassing beperkt tot relatief ondiep water en gecontroleerde omstandigheden. Voor brede energieopwekking is dit dus geen alternatief voor standaard zonnepanelen, maar voor sensoren, meetapparatuur en kleine maritieme systemen kan het een bruikbare richting zijn.
Bron: Ars Technica
