Een thuisbatterij die niet afhankelijk is van lithium, kobalt en nikkel, maar gebruikmaakt van natrium-iontechnologie. Het klinkt bijna alsof je een batterij van keukenzout in huis haalt, maar de technologie van het Britse Eleven Energy is een stuk geavanceerder. Het bedrijf levert inmiddels complete thuisopslagsystemen met natrium-ionbatterijen, speciaal ontwikkeld voor woningen met zonnepanelen.

De technologie is interessant omdat natrium veel ruimer beschikbaar is dan lithium en de batterijen andere eigenschappen hebben dan traditionele lithium-ionaccu’s. Eleven Energy richt zich bovendien niet alleen op de batterijcel, maar op een compleet systeem van batterij, omvormer en energiemanagement.
Waarom natrium interessant is voor een thuisbatterij
De meeste thuisbatterijen die momenteel worden verkocht, gebruiken een lithium-ionchemie. Lithium-ion is zeer geschikt voor toepassingen waarbij veel energie in een relatief klein en licht pakket moet worden opgeslagen. Dat maakt de technologie bijvoorbeeld interessant voor elektrische auto’s.
Voor een thuisbatterij is dat voordeel echter minder belangrijk. Een batterij hoeft niet zo licht en compact mogelijk te zijn wanneer hij bijvoorbeeld in een garage, technische ruimte of buiten tegen een woning wordt geplaatst.
Daar komt natrium-ion in beeld.

Natrium is veel ruimer beschikbaar dan lithium en hoeft niet op dezelfde manier afhankelijk te zijn van schaarse grondstoffen. Eleven Energy stelt dat zijn technologie daardoor kan bijdragen aan een robuustere en meer diverse batterijtoeleveringsketen.
Dat betekent overigens niet dat een natrium-ionbatterij letterlijk uit keukenzout bestaat. Natrium-ion is een batterijchemie waarbij natriumionen tijdens het laden en ontladen tussen de elektroden bewegen. De precieze materialen in de cel zijn veel complexer dan alleen natriumchloride.
Eleven Energy bouwt een compleet energiesysteem
Het interessante aan Eleven Energy is dat het bedrijf niet simpelweg een natrium-ionaccu als vervanger voor een lithiumbatterij aanbiedt.
De Britse fabrikant heeft zijn Galvani-batterijmodules ontwikkeld als onderdeel van een compleet systeem. De stackable Galvani-module heeft een capaciteit van 4,5 kWh. Meerdere modules kunnen worden gecombineerd, waardoor een systeem modulair kan worden opgebouwd. Eleven Energy vermeldt maximaal vier modules per stack, goed voor 18 kWh per stack.
Daarbij levert Eleven Energy ook eigen hybride omvormers. De North Sea-serie is beschikbaar met vermogens van 3,6, 5 en 6 kW, terwijl de Mediterranean Sea-serie tot 12 kW gaat. De omvormers zijn specifiek afgestemd op de eigenschappen van de natrium-ionbatterijen.
Het systeem wordt vervolgens aangestuurd door een energiemanagementplatform. Daarmee kan de batterij bijvoorbeeld worden gebruikt om opgewekte zonnestroom op te slaan, het energiegebruik van de woning te optimaliseren en rekening te houden met dynamische elektriciteitstarieven.
Eleven Energy noemt daarnaast integratie met zonnepanelen, laadpalen en warmtepompen.
Een opvallend voordeel: laden bij lage temperaturen
Een van de interessantste eigenschappen van natrium-ion voor thuisopslag is de werking bij lage temperaturen.
Eleven Energy specificeert een bedrijfstemperatuur van -20 tot 55 graden Celsius en claimt een garantie van tien jaar en 8.000 laadcycli.
Dat is vooral interessant voor batterijen die in een garage, schuur of andere onverwarmde ruimte worden geplaatst. Bij lithium-ionbatterijen kan laden bij temperaturen onder het vriespunt problematisch zijn. Systemen moeten daarom vaak maatregelen nemen om de batterij op temperatuur te houden.
Een natrium-ionbatterij kan op dit gebied voordelen bieden. Eleven Energy positioneert de technologie daarom nadrukkelijk als geschikt voor het Britse klimaat, waar buitenopstelling en lage temperaturen regelmatig voorkomen.
Dat maakt de technologie ook voor Nederland interessant. Onze winters zijn weliswaar minder extreem, maar een thuisbatterij staat niet altijd binnen een verwarmde woning.
Veiligheid en levensduur zijn belangrijke pluspunten
Naast grondstoffen en temperatuur noemt Eleven Energy ook veiligheid als belangrijk voordeel van zijn natrium-iontechnologie.
Het bedrijf positioneert zijn batterijen als een veiliger alternatief voor traditionele lithium-ionopslag. Daarbij moet wel onderscheid worden gemaakt tussen de verschillende lithium-ionchemieën en concrete batterijontwerpen: “natrium-ion is veiliger” betekent niet automatisch dat iedere lithium-ionbatterij een onveilig product is.
Voor een thuisbatterij zijn dergelijke eigenschappen wel degelijk relevant. Een systeem dat jarenlang dagelijks wordt geladen en ontladen staat immers letterlijk bij of in een woning.
De opgegeven 8.000 cycli zijn eveneens interessant. Bij één volledige cyclus per dag zou dat theoretisch neerkomen op bijna 22 jaar cycli. De praktijk is uiteraard complexer: de daadwerkelijke levensduur hangt onder meer af van temperatuur, laad- en ontlaadvermogen, gebruikspatroon en de manier waarop de fabrikant de garantie definieert.
De 8.000 cycli moeten daarom niet worden gelezen als een gegarandeerde levensduur van 22 jaar.
De keerzijde: natrium-ion is minder energiedicht
Natrium-ion heeft echter niet alleen voordelen.
Een belangrijke beperking ten opzichte van lithium-ion is de lagere energiedichtheid. Voor elektrische auto’s is dat een veel groter probleem dan voor stationaire opslag. Een auto heeft immers voordeel bij een zo licht en compact mogelijke batterij.
Voor een thuisbatterij ligt dat anders.
Als een batterij enkele tientallen kilo’s zwaarder of groter is, is dat meestal minder problematisch. Een thuisbatterij hoeft immers geen honderden kilometers met een auto mee te rijden.
Daarom kan een technologie die voor elektrische auto’s minder aantrekkelijk is, juist heel interessant zijn voor stationaire energieopslag.
Van demonstratie naar echte woningen
Eleven Energy is inmiddels verder dan alleen laboratoriumproeven. Het bedrijf zegt dat zijn systemen al in enkele honderden woningen zijn geïnstalleerd. Bij de introductie van het systeem meldde Eleven Energy bovendien over meer dan honderd gecertificeerde installatiepartners in het Verenigd Koninkrijk te beschikken.
Ook Fully Charged heeft de technologie daadwerkelijk bij woningen bekeken. In de door jou aangeleverde video wordt onder meer een installatie van 9 kWh en een veel grotere installatie van 36 kWh bekeken. Daarbij wordt niet alleen naar de batterij zelf gekeken, maar ook naar het energiemanagement en het dagelijkse gebruik.
Dat maakt het onderwerp interessanter dan een zoveelste aankondiging van een batterijtechnologie die nog jaren van massaproductie verwijderd is.
Eleven Energy heeft daadwerkelijk producten die worden geïnstalleerd en gebruikt.
TostieTech duiding
Voor TostieTech vind ik Eleven Energy vooral interessant omdat het laat zien dat de thuisbatterijmarkt aan het veranderen is.
Lithium-ion is momenteel de dominante technologie, maar voor stationaire opslag hoeft een batterij niet aan dezelfde eisen te voldoen als een accu voor een elektrische auto. Gewicht en maximale energiedichtheid zijn veel minder belangrijk. Daardoor ontstaat ruimte voor alternatieve chemieën.
Natrium-ion heeft daarbij een paar eigenschappen die juist bij thuisopslag interessant zijn: de beschikbaarheid van grondstoffen, de mogelijkheid om bij lage temperaturen te werken en een hoge opgegeven levensduur.
Maar ik zou de technologie zeker niet zonder meer als “de opvolger van lithium” bestempelen. De prijs, daadwerkelijke levensduur, efficiëntie, beschikbaarheid van onderdelen en de volwassenheid van het ecosysteem zijn minstens zo belangrijk.
Dat laatste is misschien wel de grootste vraag. Eleven Energy is nog een jonge speler en het systeem is relatief nieuw op de markt. Voor een thuisbatterij koop je niet alleen cellen; je koopt een energiesysteem dat idealiter tien tot vijftien jaar probleemloos moet blijven functioneren.
Daarom vind ik het juist interessant dat Eleven Energy de batterij combineert met een eigen omvormer en energiemanagement. Het bedrijf probeert niet alleen een andere batterijchemie te verkopen, maar een compleet alternatief voor de traditionele lithium-thuisbatterij.
Voor Nederlandse consumenten wordt vooral de prijs per bruikbare kWh, het rendement, de garantie, de integratie met zonnepanelen en dynamische energiecontracten en de beschikbaarheid van Nederlandse installateurs bepalend.
En daar zit voor mij de echte test.
Als natrium-ion daadwerkelijk goedkoper, veiliger en duurzamer kan worden ingezet voor dagelijkse thuisopslag zonder dat de consument daarvoor veel prestaties hoeft in te leveren, dan kan deze technologie een serieus alternatief worden voor lithium-ion.
De “zoutbatterij” is daarmee geen magische batterij die alle problemen van energieopslag oplost. Maar het is wél een interessante ontwikkeling die laat zien dat de toekomst van de thuisbatterij waarschijnlijk niet uit één enkele batterijchemie zal bestaan.
