De Sleepwet-vervanger moet AIVD en MIVD meer ruimte geven om te hacken en te tappen. Volgens een kabinetsvoorstel krijgen de diensten minder vaak te maken met voorafgaande toestemming wanneer zij willen optreden tegen cyberaanvallen die als dreiging voor de nationale veiligheid worden gezien. Daarmee schuift het voorstel op richting ruimere digitale bevoegdheden voor de Nederlandse inlichtingendiensten, terwijl de precieze grenzen daarvan nog politiek en juridisch moeten worden uitgewerkt.

Meer technologienieuws vind je op de TostieTech Tech-nieuwspagina.
Wat er in de Sleepwet-vervanger verandert
De kern van het voorstel is dat de AIVD en MIVD in meer gevallen sneller kunnen handelen. Nu moeten de diensten voor bepaalde ingrijpende operaties, zoals hacken of het onderscheppen van communicatie, eerst toestemming vragen. In de Sleepwet-vervanger wordt die drempel verlaagd voor situaties waarin een cyberaanval een dreiging vormt voor de nationale veiligheid. Dat betekent niet dat toezicht verdwijnt, maar wel dat de procedure minder zwaar kan worden dan nu. Het kabinet wil daarmee voorkomen dat de diensten te laat kunnen ingrijpen bij digitale dreigingen die zich snel ontwikkelen.
Meer ruimte om te hacken en te tappen
De voorgestelde wet raakt vooral de digitale bevoegdheden van de inlichtingendiensten. Hacken kan bijvoorbeeld worden ingezet om binnen te komen in systemen van een doelwit, terwijl tappen draait om het onderscheppen van communicatie of datastromen. Juist bij cyberoperaties speelt snelheid een grote rol: een aanval kan zich in minuten verspreiden of worden verplaatst naar andere systemen. Volgens de beschikbare informatie moet de Sleepwet-vervanger de diensten daarom meer handelingsvrijheid geven als er sprake is van een acute dreiging. Hoe ver die bevoegdheden precies gaan, hangt af van de uiteindelijke tekst van het wetsvoorstel en de parlementaire behandeling.
Waarom dit voorstel gevoelig ligt
De oorspronkelijke Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017, vaak de Sleepwet genoemd, was al omstreden vanwege de ruime bevoegdheden voor het ongericht verzamelen van gegevens. Een nieuwe verruiming van hack- en tapmogelijkheden ligt daarom gevoelig, zeker omdat digitale inlichtingenoperaties raken aan privacy, proportionaliteit en toezicht. Tegelijk zegt het kabinet met dit voorstel vooral te willen inspelen op de realiteit van moderne cyberdreigingen. De spanning zit dus tussen snelheid en slagkracht aan de ene kant, en waarborgen voor burgers en bedrijven aan de andere kant.
TostieTech duiding
Dit voorstel laat zien dat de overheid cyberveiligheid steeds vaker benadert als een kwestie van operationele snelheid. Voor de AIVD en MIVD kan minder voorafgaande toestemming betekenen dat zij sneller kunnen reageren op acute dreigingen, maar juist bij zulke ingrijpende bevoegdheden blijft toezicht essentieel. Het belangrijkste punt voor consumenten en bedrijven is dat deze uitbreiding niet alleen gaat over klassieke afluisterbevoegdheden, maar vooral over digitale toegang tot systemen en communicatie. Daarmee raakt het direct aan de vraag hoe ver de staat mag gaan om nationale veiligheid te beschermen zonder onnodig diep in digitale infrastructuur en privécommunicatie te komen.
Bron: Tweakers
