De Europese Commissie wil truck charging infrastructure hoger op de agenda zetten bij nieuwe Europese subsidierondes. Dat moet de uitrol van laadinfrastructuur voor elektrische vrachtwagens en bussen versnellen, juist nu de investeringsrisico’s hoog zijn en de financiering vaak lastig rondkomt. Tijdens Connecting Europe Days in Brussel werd duidelijk dat de EU niet alleen meer laadpunten wil, maar vooral ook de financiering van zware laadinfrastructuur voorspelbaarder wil maken.

Meer technologienieuws vind je op de TostieTech Tech-nieuwspagina.
Wat betekent de truck charging infrastructure?
Tijdens Connecting Europe Days in Brussel liet Eric von Breska, directeur Investment, Innovation and Sustainable Transport bij de Europese Commissie, weten dat middelen uit de Connecting Europe Facility (CEF) en de Alternative Fuels Infrastructure Facility (AFIF) in de toekomst vooral naar laadinfrastructuur voor elektrische vrachtwagens en bussen gaan. Daarmee schuift de Commissie de focus expliciet richting zwaar wegtransport, een segment waar de investeringsdrempel hoog ligt en waar banken volgens de aangehaalde berichtgeving nog altijd terughoudend zijn.
Die terughoudendheid is belangrijk, omdat de aanleg van truck charging infrastructure veel kapitaal vraagt en de businesscase pas later volledig zichtbaar wordt. De Commissie wil daarom samen met de sector kijken hoe investeringsrisico’s beter kunnen worden afgedekt. De nadruk ligt dus niet alleen op extra hardware, maar ook op het creëren van een financieringsmodel dat projecten voor exploitanten, investeerders en laadpuntexploitanten beter planbaar maakt.
truck charging infrastructure groeit langs een paar logistieke hotspots
De aankondiging past bij de snelle groei van het Europese elektrische vrachtwagenpark. EU-transportcommissaris Apostolos Tzitzikostas meldde dat er nu bijna 40.000 batterij-elektrische trucks in de EU zijn geregistreerd. Tegen het einde van dit jaar verwacht de Commissie 45.000 tot 50.000 voertuigen. Daarmee is de vloot in twee jaar tijd ongeveer verdrievoudigd, wat de druk op de uitrol van truck charging infrastructure zichtbaar opvoert.
Tegelijkertijd telt Europa volgens Tzitzikostas momenteel ongeveer 3.000 publiek toegankelijke laadpunten die geschikt zijn voor elektrische trucks. Dat is circa 60 procent meer dan een jaar geleden. De Commissie rekent op bijna 400.000 zero-emission heavy-duty vehicles op Europese wegen in 2030. De omvang van die groei maakt duidelijk dat de huidige infrastructuur nog maar aan het begin staat van wat nodig is voor grootschalige elektrificatie van zwaar transport.
Een recente studie van Fraunhofer ISI en ICCT geeft bovendien een beeld van de toekomstige energievraag. Daarin wordt gerekend met een elektriciteitsvraag voor het laden van elektrische trucks in Europa van circa 100 TWh in 2035 en ongeveer 200 TWh in 2045. Dat laat zien dat de discussie over truck charging infrastructure niet stopt bij het aantal laadpunten, maar ook draait om het tijdig kunnen leveren van voldoende stroom op de juiste locaties.

Netcapaciteit wordt net zo belangrijk als laadpalen
Uit diezelfde studie blijkt dat het grootste deel van het laden nog steeds op depots zal plaatsvinden. In de meeste landen en scenario’s komt meer dan 70 tot 80 procent van de totale laadvraag van depotladen. Voor vervoerders betekent dat dat eigen laadvoorzieningen op bedrijventerreinen en distributiepunten waarschijnlijk de ruggengraat van het laden blijven vormen.
Tegelijk blijft publieke truck charging infrastructure belangrijk voor langeafstandsvervoer. Niet elk traject leent zich immers voor depotladen, zeker niet wanneer trucks over langere afstanden of door meerdere landen rijden. Publieke laadpunten langs corridors vullen daarom een cruciale rol in waar voertuigen onderweg moeten kunnen bijladen.
De vraag naar stroom is bovendien sterk geconcentreerd. In veel landen is 10 procent van de onderzochte locaties goed voor 60 tot 90 procent van de totale laadvraag. Die hotspots liggen vooral langs grote vrachtcorridors, bij snelwegknooppunten en in stedelijke, industriële en logistieke centra. Voor netwerkbeheerders en ontwikkelaars is dat relevant, omdat juist op deze plekken de grootste aansluitcapaciteit nodig is.
Volgens Fraunhofer ISI en ICCT kunnen piekbelastingen op zulke locaties vaak uitkomen op 20 tot 50 MW. Dat maakt duidelijk dat de uitrol van truck charging infrastructure niet alleen gaat over het plaatsen van laadpunten, maar ook over het realiseren van zware netaansluitingen. De beschikbaarheid van grid capacity wordt daarmee een even grote randvoorwaarde als de beschikbaarheid van grond en subsidie.
Andere financieringsmodellen liggen op tafel
Naast directe subsidies werden op Connecting Europe Days ook alternatieve financieringsvormen genoemd. Alexander Junge van Aral AG, onderdeel van BP, stelde voor om transportbedrijven niet de bouw van laadinfra te subsidiëren, maar ze te ondersteunen via laadkosten als zij langjarige afnamecontracten afsluiten met exploitanten van laadinfrastructuur. Zo kunnen businessmodellen volgens hem voorspelbaarder worden, omdat de afname van laadstroom dan beter vooraf is vastgelegd.
Die benadering sluit aan bij de centrale uitdaging in deze markt: niet alleen de aanlegkosten zijn hoog, ook de toekomstige bezettingsgraad en inkomsten zijn lastig vooraf in te schatten. Voor exploitanten van truck charging infrastructure kan een langlopend contract helpen om investeringen beter te onderbouwen en om financiers meer zekerheid te bieden.
Jan Bezdekovsky van het Tsjechische ministerie van Transport wees daarbij op de verschillen binnen Europa. In Tsjechië zijn naar eigen zeggen slechts 200 tot 300 elektrische trucks in gebruik. Met zo’n kleine vloot is het veel lastiger om laadinvesteringen rendabel te maken. Volgens hem zou er zonder EU-financiering in zijn land weinig elektromobiliteit zijn. Dat onderstreept dat de overgang naar elektrische trucks in lidstaten met een kleinere markt heel andere randvoorwaarden kent dan in landen waar de vloot al sneller groeit.
TostieTech duiding
De kern van dit verhaal is financieel: truck charging infrastructure vraagt niet alleen om hardware, maar vooral om dure en risicovolle infrastructuur op plekken waar de vraag sterk geconcentreerd is. Juist daarom is het logisch dat de EU haar bestaande fondsen expliciet op zware voertuigen wil richten.
Voor de markt betekent dit dat de bottleneck verschuift van alleen ‘zijn er genoeg laders?’ naar ‘kunnen we hier op tijd genoeg vermogen krijgen?’. De studie waar de Commissie naar verwijst maakt duidelijk dat depotladen dominant blijft, maar dat publieke locaties langs corridors essentieel zijn voor lange ritten. De combinatie van hoge piekvermogens en beperkte bankbereidheid verklaart waarom publiek geld hier een grotere rol blijft spelen.
Bron: electrive
