Batterijemissies zijn nu nog een klein deel van de totale uitstoot, maar kunnen richting 2050 sterk groeien. Volgens een nieuwe studie is het verminderen van batterijemissies niet alleen een kwestie van schonere productie, maar vooral ook van minder batterijen maken en vervangen. De onderzoekers zetten niet alleen in op de fabriek zelf, maar ook op de vraagkant: hoe lang batterijen meegaan, hoe groot ze worden en hoe vaak ze worden gebruikt.

Meer technologienieuws vind je op de TostieTech Tech-nieuwspagina.
Nieuwe berekening van batterijemissies tot 2050
Onderzoekers onder leiding van Haiwei Zhou van de University of Melbourne hebben gekeken naar de uitstoot die ontstaat bij de productie van lithium-ionbatterijen voor elektrische auto’s en energieopslag. Daarbij gebruikten ze scenario’s van het Internationaal Energie Agentschap voor de periode tot 2050, inclusief regionale verschillen in vraag en elektriciteitsmix. Dat is relevant, omdat de klimaatvoetafdruk van batterijproductie niet losstaat van waar batterijen worden gemaakt en hoe de stroom daar wordt opgewekt.
De studie kijkt dus niet alleen naar de huidige situatie, maar naar een toekomst waarin er meer batterijen in omloop zijn, meer afgedankte batterijen beschikbaar komen voor recycling en het elektriciteitsnet schoner wordt. Juist in zo’n toekomst verandert de vergelijking: wat nu nog een kleine emissiebron is, kan bij opschaling een veel grotere rol krijgen.
De kern van de uitkomst blijft duidelijk: batterijemissies zijn nu relatief klein, goed voor ongeveer 0,18 procent van de jaarlijkse mondiale broeikasgasuitstoot. Maar omdat de vraag naar batterijen de komende decennia sterk kan groeien, kunnen die emissies ook flink oplopen als de productiecapaciteit mee blijft schalen.

Zo kunnen batterijemissies omlaag
De studie onderscheidt twee sporen. Aan de aanbodkant kun je batterijen schoner produceren, bijvoorbeeld door minder energie-intensieve materialen te gebruiken, efficiënter te fabriceren en meer te recyclen. De bron benadrukt dat niet alle grondstoffen even zwaar wegen: sommige materialen in lithium-ionchemie kosten meer energie om te winnen en te raffineren dan andere. Ook in het productieproces zelf zitten meerdere stappen die energiezuiniger kunnen worden ingericht. Recycling helpt daarnaast om materialen opnieuw in de keten te brengen, en dat kost veel minder energie dan nieuwe winning.
Volgens de berekeningen kan die combinatie van schonere productie en hergebruik de koolstofvoetafdruk van een batterij in 2050 met 34 procent verlagen. Dat levert tussen 2024 en 2050 een besparing op van naar schatting 3,5 tot 4,7 miljard ton CO2. Dat is aanzienlijk, maar de onderzoekers benadrukken dat de winst groter kan zijn als de vraag naar nieuwe batterijen zelf omlaag gaat. Met andere woorden: een lagere voetafdruk per batterij helpt, maar een kleiner aantal geproduceerde batterijen helpt nog meer.
Minder vraag levert de grootste winst op
De grootste reductie komt volgens de studie van de vraagzijde. Als EV-batterijen even lang meegaan als de auto zelf, is minder vervanging nodig en daalt de batterijvraag met 29 procent in deze analyse. Dat is een belangrijke verschuiving, omdat vervanging in de praktijk extra productie vraagt die anders niet nodig zou zijn.
Ook de capaciteit van autobatterijen speelt een rol. Volgens de studie is de groei van de gemiddelde EV-batterijcapaciteit in de huidige trend mede gedreven door een voorkeur voor meer actieradius en grotere voertuigen. Als die groei afvlakt, levert dat nog eens 23 procent minder vraag op. De studie laat daarmee zien dat de vraag naar batterijmateriaal niet alleen afhangt van aantallen voertuigen, maar ook van de omvang van de batterijpakketten in die voertuigen.
Daarnaast kunnen ook andere gebruiksvormen de vraag drukken. De inzet van diensten zoals ride-sharing kan de vraag met bijna 10 procent verlagen. En het hergebruiken van afgedankte autobatterijen voor energieopslag kan nog eens 8 procent schelen. Samen zouden deze maatregelen tussen 2024 en 2050 6 tot 7,2 miljard ton CO2 kunnen vermijden. Dat is meer dan de besparing die alleen uit schonere productie komt.

Waarom dit juist nu relevant is
De studie plaatst batterijemissies in context: fossiele brandstoffen veroorzaakten in 2025 ongeveer 38 miljard ton CO2. Vergeleken daarmee is batterijproductie een kleine post, maar juist in een nettonulscenario tellen ook die kleinere bronnen mee. Zodra de grootste uitstootbronnen zijn teruggedrongen, worden dit soort kleinere emissiestromen relatief belangrijker.
Voor de energietransitie is dat een wezenlijke boodschap. Elektrificatie van vervoer en verwarming blijft volgens de bron de eerste stap, samen met hernieuwbare stroom voor die toepassingen. Maar naarmate die hoofddelen van de emissiebron kleiner worden, verschuift de aandacht naar de rest van de keten: hoe batterijen worden gemaakt, hoe lang ze meegaan en hoe verstandig ze worden ingezet.
De praktische boodschap is daarmee helder: schonere stroom en efficiëntere productie blijven belangrijk, maar de eenvoudigste manier om batterijemissies te beperken is nog altijd het batterijgebruik beter te organiseren. Een batterij die je niet hoeft te maken, heeft immers ook geen productievoetafdruk. De studie zet daarmee niet alleen technologische verbetering, maar ook gebruiksduur, vervanging en marktgedrag centraal in het debat over batterijemissies.
TostieTech duiding
Dit onderzoek is interessant omdat het de discussie verschuift van alleen de fabriek naar het totale gebruik van batterijen. Vaak ligt de nadruk op materiaalkeuze, recycling en efficiëntere productie, maar deze studie laat zien dat de grootste winst mogelijk aan de vraagkant zit: langer gebruiken, minder vaak vervangen en niet onnodig grotere accupakketten bouwen.
Voor consumenten betekent dat niet dat grotere batterijen per definitie verkeerd zijn. In veel gevallen verbeteren ze praktische inzetbaarheid, zoals actieradius of opslagcapaciteit. Maar vanuit klimaatperspectief is de vraag of die extra capaciteit echt nodig is. Juist daar zit de technische en beleidsmatige afweging: meer comfort en flexibiliteit tegenover extra materiaal- en emissiekosten. De studie maakt vooral duidelijk dat batterijemissies niet alleen door de industrie, maar ook door gebruikskeuzes in de markt worden bepaald.
Bron: Ars Technica
