AMD FSR 4.1 krijgt een opvallend brede uitrol: de upscaler werkt voortaan niet alleen op nieuwere Radeon-kaarten, maar ook op Radeon RX 6000-gpu’s, Xbox Series X en S en meerdere Ryzen AI- en Z2-chips. Daarmee brengt AMD AMD FSR 4.1 naar hardware die eerder buiten de boot viel, al vraagt de nieuwe variant wel iets meer rekenwerk dan FSR 3.

Meer technologienieuws vind je op de TostieTech Tech-nieuwspagina.
Wat betekent de AMD FSR 4.1?
AMD had FSR 4 aanvankelijk vooral gekoppeld aan de Radeon RX 9000-serie, maar dat bereik is inmiddels verder opgerekt. Volgens Tom’s Hardware is FSR 4.1 nu beschikbaar voor Radeon RX 6000-kaarten, Xbox Series X en Series S, Ryzen Z2-handhelds en apparaten met Ryzen AI Max- of AI 9-chips. Dat is relevant voor consumenten die nog met RDNA 2-gpu’s of geïntegreerde AMD-graphics werken, omdat zij nu toegang krijgen tot AMD’s nieuwste upscalingaanpak zonder direct een nieuw platform nodig te hebben.
De uitbreiding sluit aan op eerdere stappen van AMD om FSR 4 ook op Radeon RX 7000-serie hardware te laten draaien. De nieuwe release breidt dat dus verder uit naar een generatie oudere videokaarten en een reeks consoles en chips in laptops en handhelds. In de praktijk betekent dat dat de techniek nu niet meer alleen een verhaal is voor de nieuwste Radeon-generatie, maar ook voor systemen die al langer in omloop zijn. Voor gebruikers is vooral die verbreding van belang: AMD FSR 4.1 verschuift daarmee van een relatief exclusieve feature naar iets wat op een veel grotere basis van hardware kan worden ingezet.
AMD FSR 4.1 gebruikt een andere rekenaanpak
AMD zegt dat het de neurale netwerkmodellen achter FSR 4.1 heeft aangepast zodat de techniek ook werkt op INT8-shaderhardware. Dat is belangrijk, omdat Radeon RX 9000-kaarten volgens AMD juist leunen op FP8-matrixacceleratie. Door het model aan te passen, kan dezelfde upscaler dus op minder recente hardware draaien.
De bron legt daarmee ook het technische verschil tussen de generaties bloot: waar nieuwere kaarten gebruikmaken van een hogere-precisie hardwareaanpak, moet FSR 4.1 zich op oudere systemen verplaatsen naar een andere rekenroute. AMD maakt die vertaalslag niet door de upscaler volledig om te gooien, maar door het model zó te tweaken dat dezelfde functie op andere shaderhardware uitvoerbaar is. Dat is een belangrijke reden waarom de uitbreiding überhaupt mogelijk is.
Voor handhelds is de uitvoering nog verder ingekort: AMD noemt daar een versie die minder dan de helft zo groot is als het volledige model. Dat past bij de beperkingen van draagbare systemen, waar stroomverbruik, geheugengebruik en thermische ruimte strakker zijn dan op een desktopkaart. AMD stelt dat games op de genoemde gpu’s en apu’s met FSR 4.1 beter beeld moeten leveren dan met FSR 3, bij verder gelijke instellingen. Vooral op handhelds is die kleinere modelvariant dus een technische aanpassing die duidelijk rekening houdt met de vormfactor en de beschikbare rekenruimte.

Minder verlies, betere beeldkwaliteit en nieuwe functies
De belangrijkste afruil is dat FSR 4 rekenzwaarder is dan FSR 3. Tom’s Hardware meldde bij een snelle test met een Radeon RX 6900 XT in Cyberpunk 2077 op 4K en FSR Balanced dat FSR 4 ongeveer 13 procent performance kostte. Dat is geen officiële universele benchmark, maar het geeft wel aan dat de visuele winst niet gratis is.
Tegelijk kan die hogere kwaliteit ook een praktisch voordeel opleveren. Als een game met FSR 4.1 scherper en stabieler oogt, kunnen spelers in sommige gevallen een zwaardere upscalingmodus gebruiken dan voorheen. Tom’s Hardware noemt daarbij expliciet dat de betere upscalingkwaliteit van FSR 4.1 het mogelijk kan maken om Performance mode te kiezen op plekken waar eerder Balanced nodig was. Dat is een belangrijke nuance: de prestatiekost van de techniek staat niet los van het eindresultaat, omdat een hogere beeldkwaliteit soms ruimte geeft om een agressievere upscalingsetting te gebruiken.
AMD meldt daarnaast dat FSR Frame Generation beter frame pacing moet krijgen, wat een veelgehoorde klacht over vloeiendheid kan verminderen. Frame pacing gaat over hoe gelijkmatig frames worden afgeleverd, en dat is precies waar frame generation in de praktijk soms kritiek op krijgt. Een verbetering op dat vlak is dus vooral relevant voor spelers die gevoelig zijn voor onregelmatige vloeiendheid, ook als het gemiddelde frameratecijfer op papier goed lijkt.
Ook Vulkan-ondersteuning voor FSR 4.1 staat op de planning, iets wat vooral interessant is voor bepaalde games en emulators. Verder zegt AMD dat FSR Ray Regeneration naar meer games komt; Warhammer 40,000: Darktide is volgens het bedrijf al als voorbeeld geïntegreerd. Daarmee laat AMD zien dat FSR 4.1 niet alleen om upscaling draait, maar om een bredere set beeldtechnieken die de visuele kwaliteit en ondersteuning in meerdere soorten software moeten optrekken.
Beschikbaarheid via drivers, maar niet overal tegelijk
Wie op een desktop-pc zit, kan de nieuwe ondersteuning ophalen via de Radeon 26.10.1-driver, te downloaden vanuit de AMD Adrenalin-app of via AMD’s website. Die driver voegt volgens Tom’s Hardware ook ondersteuning toe voor Call of Duty: Modern Warfare 4, Star Wars: Galactic Racer en Final Fantasy Resonance.
Voor Xbox en Ryzen Z2-handhelds ligt de situatie anders: daar zijn OEM-updates nodig, omdat die apparaten afhankelijk zijn van drivers van de fabrikant. Dat betekent dat de techniek niet voor iedereen op hetzelfde moment beschikbaar komt, ook al heeft AMD de basisversie al uitgebracht. Voor consumenten is dat een belangrijk verschil, omdat de timing van de uitrol per apparaatgroep uiteenloopt. Pc-gebruikers kunnen direct zelf aan de slag met de driver, maar bezitters van consoles en handhelds moeten wachten tot hun fabrikant de update doorzet.
Die verspreide beschikbaarheid past ook bij de bredere opzet van de release. AMD brengt FSR 4.1 immers niet in één keer op één soort hardware uit, maar in verschillende stappen via meerdere platformen en distributieroutes. De nieuwe driver is dus de snelste weg voor desktopgebruikers, terwijl de rest van de uitrol afhankelijk blijft van de keten erachter.
TostieTech duiding
Voor consumenten is dit vooral een softwarematige verlenging van de levensduur van bestaande hardware. AMD maakt een nieuwe upscaler beschikbaar op producten die al meerdere generaties oud zijn, zonder dat daarvoor een nieuwe gpu nodig is. Dat is technisch relevant, omdat de ondersteuning niet simpelweg een ‘compatibiliteitsvinkje’ is: AMD heeft het model zelf aangepast om op andere shaderhardware te draaien.
De keerzijde is voorspelbaar maar belangrijk: betere beeldkwaliteit vraagt meer rekencapaciteit. Dat AMD zelf al aangeeft dat FSR 4.1 op oudere hardware een kleine prestatiedaling kan geven, maakt duidelijk dat de winst vooral in beeldkwaliteit zit en niet in snelheid. Voor wie al dicht tegen zijn framerategrens aan zit, blijft het dus een afweging tussen scherpte en prestaties.
Opvallend is ook dat AMD de uitrol niet beperkt tot pc’s. Met ondersteuning voor Xbox Series X en S en Ryzen-handhelds wordt FSR 4.1 een breder platformonderdeel. Tegelijk hangt de praktische beschikbaarheid af van drivers van fabrikanten en console-ecosystemen. Dat maakt het voor gebruikers minder direct dan een simpele pc-driverupdate, maar wel breder inzetbaar dan eerdere FSR-versies.
Bron: Tom's Hardware
